شماره مطلب : 21954
زمان انتشار : 97/2/1 - 11:53 2018/4/21
آوینی فیلم: سی و ششمین جشنواره جهانی فجر چند روزی است که آغاز شده و این روزها در سینماهای چارسو و فلسطین در حال برگزاری است. به دلیل اهمیت حضور میهمانان خارجی و این که برای چهارمین بار مخاطبان سینما به شکلی مستقل میزبان آثاری از فیلمسازان چهار گوشه جهان هستند، نکاتی راهگشا از مشاهدات انجام شده در روزهای نخست جشنواره گزارش می شود.
گزارش «آوینی فیلم» از روزهای نخسن برگزاری سی و ششمین جشنواره جهانی فجر

همچنان مبتدی!

آوینی فیلم: سی و ششمین جشنواره جهانی فجر چند روزی است که آغاز شده و این روزها در سینماهای چارسو و فلسطین در حال برگزاری است. به دلیل اهمیت حضور میهمانان خارجی و این که برای چهارمین بار مخاطبان سینما به شکلی مستقل میزبان آثاری از فیلمسازان چهار گوشه جهان هستند، نکاتی راهگشا از مشاهدات انجام شده در روزهای نخست جشنواره گزارش می شود.

آوینی فیلم: سی و ششمین جشنواره جهانی فجر چند روزی است که آغاز شده و این روزها در سینماهای چارسو و فلسطین در حال برگزاری است. به دلیل اهمیت حضور میهمانان خارجی و این که برای چهارمین بار مخاطبان سینما به شکلی مستقل میزبان آثاری از فیلمسازان چهار گوشه جهان هستند، نکاتی راهگشا از مشاهدات انجام شده در روزهای نخست جشنواره گزارش می شود.

درباره کیفیت آثار برگزیده در این آوردگاه و ارزشگذاری کیفی و میزان اهمیت فیلم ها و سازندگانشان نیاز به فرصتی کامل است تا طی یک تحلیل جامع و ریزبین و به دور از نگاه های جناحی به سراغ نتیجه ای برویم که در نهایت برای آینده سینمای ایران مفید باشد که اصل آن است و مابقی حاشیه! همچنین درباره نسبت آثاری که برای نخستین بار امکان نمایش جهانی در جشنواره فجر را داشته اند نسبت به کل آثار و نیز نسبت تعداد اولین نمایش های منطقه و قاره به تعداد آثار این دوره هم می توان نتایج راهگشایی را به دست آورد. البته نباید این را از نظر دور داشت که جشنواره جهانی فجر همراه با تنگناهای بسیاری برای قرارگرفتن در جمع مهم ترین فستیوال های جهانی است؛ از معضلات سیاسی که گریبان سرزمین ایران را به دلیل قدرت طلبی برخی حاکمان گرفته است و تنگناهای صدور روادید برای هنرمندان بین المللی تا عدم رغبت فیلمسازان درجه یک برای حضور در جشنواره جهانی فجر که هنوز پس از گذشت 36 سال عیاری دلخواه را برای آنان نیافته است. و حقیقت هم این است که این جشنواره در طی سال ها برگزاری تنها عنوان بین المللی داشته و چند فیلم خارجی را با هر شرایط و تحت هر کیفیت و امتیازی گلچین می کرد و به نمایش درمی آورد تا بگوید این جشنواره هم جهانی است! و از این رو نباید انتظار داشت تا بزرگان سینمای جهان و متفکران عرصه تصویر راهی به جشنواره به اصطلاح جهانی فجر ما بیابند. البته عنوان «بزرگ» برای هر نگاهی، تعریفی دارد و منظری که این قلم مطرح می کند از جنس آن هایی است که همچون برخی از اهالی سینما تنها برای گذران زندگی و یا ساخت اثری تجاری به دنبال نور و دوربین و صدا نیستند و هریک از مفروضات سینما برایشان جایی برای نمایش درونگاهی جست و جوگر و اندیشه ای خلاقانه است که در فرم های متمایز سینمایی جلوه می کند؛ پس تکلیف ما و جشنواره باید روشن باشد که همانند دیدگاه خبرنگاری در نشست خبری جشنواره جهانی فجر و بسیاری هم کیشان فکری او در پی حضور «سلبریتی» در «خیابان جمهوری» نیستیم و اصولا ستاره های آن چنینی را راهی به سینمای ناب آن گونه که در نهانش وجود دارد، نخواهد بود. از این رو انتظار می رود جشنواره فجر به چنان جایگاهی برسد که هنرمندانی که آثارشان گواه بر تفکری کارکشته در وجودشان است رغبت کرده و میهمان تهران شوند. افرادی چون سوخوروف روسی که با تصویر نقاشی می کند و حضورش در جشنواره پیشین وزن و اعتبار خاصی به این رویداد داد. به طور حتم می توان از انتقال تجربیات گرانقدر فیلمسازانی همچون «الیور استون» که امسال میهمان ایران خواهد بود، نهایت استفاده را برای سینمای ایران به دست آورد همان گونه که نمایش آثار قابل تامل سینمای جهان می تواند نگاهی همراه با برداشتی تازه برای مشتاقان سینما بیافریند.

نکته دیگر درباره نحوه انتخاب آثار ایرانی برای جشنواره جهانی فجر است که نوع انتخاب بازگوکننده این است که شرط ورود فیلم ها، عدم پذیرش در جشنواره ملی فجر بوده است؛ چرا که تقریبا همه آثار ایرانی انتخاب شده در جشنواره جهانی سی و ششم فجر از «جامانده های جشنواره ملی فجر» در سال گذشته هستند! نکته قابل توجه در این میان عدم تعریفی مشخص از انتخاب این آثار است تا همانگونه که هر رویدادی برای انتخاب آثار مختلف چارچوبی دارد، ما هم بدانیم که در جشنواره ای که حداقل عنوان بین المللی دارد، باید به دنبال آثاری بود که روح و هویت ایرانی در کالبدشان وجود داشته باشد و معرف سینمای ملی هستند و یا این که این گونه فیلم ها در نمایش هایی مختص به بخش «بازار» برای میهمانان خارجی می توانند نمایش یابند و آثار ایرانی معرفی شده در بخش بین الملل را اختصاص به فیلم هایی با ساختار مدرن بدهیم که زبانی جهانی دارند.

نمایش آثار بزرگان سینما و نمایش آثاری درس آموز برای کاوشگران سینما بخشی از راه می تواند باشد اما تمام این مسیر نخواهد بود. این که در برگزاری کارگاه های آموزشی، نگاه و منظری شایسته به سینماگران جوان داده شود و این نشست ها جایی برای ذکر خاطرات اهالی مطرح سینمای ایران نباشد! این که «بازار فیلم» از سوت و کوری خود خارج شده و قلب معاملات تجاری و گفت و گوی اهالی سینمای ایران با فعالان معتبر جهانی باشد و جایی برای معرفی آثار مهجور سینمای ایران که امکان نمایش های بین المللی ندارند و این که تکلیف خود را از برگزاری جشنواره بین المللی یک بار برای همیشه روشن کنیم که چشم انداز خود را تا کجا پهن کرده ایم و این برنامه ریزی در چه سالی تبدیل به صید ماهی می شود.

هدف گذاری کوتاه مدت و بلندمدت جشنواره جهانی فجر می تواند بخش مهمی از مواجهات مدیران سینما را در برگزاری و دعوت از میهمانان خارجی و آثار بین المللی پوشش می دهد و نیز تکلیف مخاطبان جدی سینما که جشنواره را جایی برای گشت و گذار از نوع حضور در پارک های سطح شهر نمی دانند! را هم روشن سازد تا بدانند گام به چه رویدادی گذاشته اند و با چه ساختاری از انتخاب فیلم ها مواجه اند؛ چرا که برای آنانی که سینما بخش مهمی از دغدغه زندگی شان است این شرایط وجود داشته که آثار سینماگرانی را که در جشنواره های معتبر جهانی فیلم داشته اند را پیش از به پرده در آمدن در جشنواره فجر تماشا کنند.

نکته دیگر درباره نحوه مدیریت اجرایی جشنواره سی و ششم جهانی فجر است که برخلاف دوره های ابتدایی که با مدیریت کم نظیری بدون هرگونه تاخیر و تغییر برنامه ها به اجرا درآمد، حداقل در اولین روزهای جشنواره سی و ششم فضایی متفاوت وجود داشت و برخی از آثار با تاخیر اکران شدند. از سویی برخلاف اعلام اولیه مبنی بر تهیه بلیت از طریق پایگاه اینترنتی و رزرو فیلم ها مطابق کارت اختصاصی برای اهالی رسانه و سینما، در روزهای اول جشنواره جهانی فجر شاهد فضایی آزادانه از ورود افراد بدون روال اولیه بودیم و تکلیف بسیاری مشخص نبود که بالاخره میان بلیت و یا کارت جشنواره کدام حرف اول را برای ورود به سالن سینما می زند! موضوعی که موجب به هم ریختگی در ورود تماشاگران به سالن سینما و ایجاد صف های طویل و ازدحام جمعیت و اتلاف وقت مراجعه کنندگان برای تماشای هر اثر می شود و برخلاف شماره صندلی های اعلام شده در زمان رزرو، بلیت های صادره بدون شماره منتشر می شوند. شاید دلیل این مساله و دور شدن از چارچوب مشخص اولیه جهت ایجاد رغبت برای حضور مخاطبان و نتیجه ی واهمه برگزارکنندگان از عدم استقبال در روز نخست باشد. اما بدیهی است اگر مسیر آینده کاملا کدگذاری شده باشد و ایمانی راسخ برای رسیدن به آن نزد مدیران رخ دهد، به طور حتم نه واهمه ای از مورد قیاس قرار گرفتن با بخش ملی فجر وجود خواهد داشت و نه هراس از نقد آن ها که اندازه و شمایل هریک از جشنواره های بین المللی را نمی دانند.

آن چه باید به دور از هرگونه نگاه خام دستانه و مواجهات غیرکارشناسانه و سیاست زده مورد نظر قرار گیرد، این است که نمایش آثار مهم سینمای جهان و مبادلات هنری میان اهالی سینما طی برگزاری جشنواره های جهانی امکان پذیر خواهد بود و باید به دور از ایرادات غرض ورزانه در پی تکمیل پروژه ای بود که رضا میرکریمی در طی 2 سال اخیر پی ریزی کرده است که می تواند همراه با ایراداتی باشد اما همراه با گمراهی نیست و نگاهی واقع گرایانه برای رسیدن به قطب جشنواره ای معتبر در منطقه و در مرحله بعدی در سطح قاره دارد.

کلید واژه ها

اضافه کردن دیدگاه جدید